სამი იურიდიული ხაფანგი სტარტაპერის გზაზე – როგორ ავიცილოთ ისინი თავიდან
15-04-2025 604
სამი იურიდიული ხაფანგი სტარტაპერის გზაზე – და როგორ ავიცილოთ ისინი თავიდან!
- როგორც თითქმის ყველაფერში, იქაც კი, სადაც ფორმალიზმი თითქოს მიუღებელია და მთავარი ფოკუსი ბიზნესის აშენებაზე გადის, სტარტაპერობას თავისი იურიდიული ხაფანგები აქვს. თუ სტარტაპერის მიერ ეს ხაფანგები თავიდანვე არ იქნება გაანალიზებული, მათი თავიდან აცილება შემდეგ თითქმის შეუძლებელი ხდება - ან აუცილებლად თავის გამოჩენას დაიწყებს მაშინ, როცა უკვე გვიანია. სტარტაპის მთავარი მამოძრავებელი არის სისწრაფე — სწრაფი მიწოდება, სწრაფი გადაწყვეტილებები, სწრაფი მოძრაობა. მაგრამ ეს სისწრაფე, თუ მყარ იურიდიულ საფუძველზე არ დგას, შეიძლება თავადვე იქცეს ბიზნესის განვითარების შემაფერხებელ ფაქტორად. ჩემ გამოცდილებაში ხშირად მინახავს სტარტაპერები, რომლებსაც არ უყვართ იურიდიული თემების მოსმენა - მით უმეტეს ადრეულ ეტაპზე. იურისტებს და ადვოკატებს კი ზოგჯერ „ძველი დროის პროფესიად“ მიიჩნევენ. და მაინც, ადრე თუ გვიან დგება მომენტი, როცა საჭიროა იურისტი - და რაც უფრო ადრე დაფიქრდები, მით უკეთესი.
- სტარტაპერის წინაშე ისე, რომ შეიძლება თვითონაც არ ფიქრობდეს მის არსებობას არსებობს რამდენიმე ხაფანგი, ეს ხაფანგები მისთვის იმიტომ არ არის ცნობილი, რომ ის არ არის იურისტი/ადვოკატი, თუმცაღა ამ ხაფანგების ცოდნამ შეიძლება მას აარიდოს ის დამატებთი ხარჯი, დაკარგული დრო თუ ემოციური უსიამოვნება, რომელიც თან ზდევს როგორც გვერდითი ეფექტი სტარტაპისა.
1. ხაფანგი: წერილობითი ფორმით არ არის გაწერილი ვის რა უფლება აქვს სტარტაპზე - სწორად უნდა იქნეს გარკვეული ვინ არის პარტნიორი, ვინ არის დირექტორი, რა უფლება / უფლებები აქვთ პარტნიორებს კომპანიის მიერ, ერთმანეთის მიმართ, რა ოდენობის წილებია ერთმანეთში განაწილებული, ვის რა დივიდენდი/მოგება ეკუთვნის, რა პირობებით და ამასთანავე როდის აქვს პარტნიორს გასვლის უფლება სტარტაპიდან, თუ გავა რა შეუძლია წაიღოს ან არ წაიღოს, როდის არ აქვს გასვლის უფლება, გასვლის წინაპირობები და ა.შ. შეთანხმებები რომელიც დაფუძნებულია არა წერილობით არამედ სიტყვიერ შეთანხმებაზე პრობლემებს ქმნის, რაც ზოგჯერ სტარტაპის დახურვას ნიშნავს.
1. გამოსავალი ხაფანგზე: იმისათვის, რომ არ მოხდეს პარტნიორი სტარტაპერებისგან სულ რაღაც მოკლე ხანში, მოსარჩელესა და მოპასუხედ გადაქცევა აუცილებელია პრაქტიკული რჩევები რომელიც უნდა მიიღოთ ადვოკატისგან, ამაში არ იგულისხმება მხოლოდ რჩევა არამედ იგულისხმება ის რაზეც ერთმანეთში ზეპირად შეთანხმდნენ სტარტაპერები ის უნდა აისახოს წერილობითი შეთანხმებაში, წერილობითი ფორმა იცავს როგორც ერთ ასევე მეორე მხარეს, შესაბამისად მომავალში აღარ იარსებებს არც ერთი მხრისგან სიტყვები „სხვა რამეზე შევთანხმდით“; - ეს ხაფანგი ძირითად სტარტაპის იდეიდან მის ხორცშესხმამდე პერიოდში დგება, შესაბამისად ამ ხაფანგისგან თავის არიდება ნიშნავს, რომ „მომავალში ორივე მხარემ ვიცით ვინ რაზე მოვაწერეთ ხელი“ ფაქტიურად კი „ფიცი რა იყო“ სახეზე გვაქვს, რომელიც შემდგომში არც ერთ მხარეს არ მისცემს უფლებას მეორე მხარეზე ან იბატონოს ან/და გამოიყენოს მის წინააღმდეგ;
- 2. ხაფანგი: წერილობითი ფორმის ხელშეკრულების გარეშე მომსახურება - უმეტეს შემთხვევაში თუ კი ბიზნესი/სტარტაპი დამწყებია მას არ გაააჩნია ან არ სურს ზედმეტი ხარჯი გასწიოს იურიდიული / საადვოკატო მომსახურებაზე, რადგანაც ეს მისი აზრით მისთვის უბრალოდ არაფერში გადახდილი ფულია, თუმცა ხელშეკრულების გარეშე მომსახურებას ან ინტერნეტიდან ხელშეკრულების ამოღებას აქვს და ექნება თავისი უარყოფითი მხარეები კერძოდ, ხელშეკრულების გარეშე მომსახურების გაწევა აჩენს რისკებს, მაგალითად სტარტაპერი სასამართლოში შემდგომში მტკიცებულებების გარეშე. რომელიც მოიცავს რა მომსახურება გაწია და რა უნდა გაეწია, რისი შესრულება შეეძლო ან არ შეეძლო, რა იყო მომსახურების ფასი და ა.შ. ამასთანავე ინტერნეტიდან ამოღებული დრაფტი გამოსავალი ვერ იქნება რადგანაც თითოეულ ხელშეკრულებას სჭირდება ინდივიდუალური მიდგომა და შედგენა;
2. გამოსავალი ხაფანგზე: აუცილებელი არ არის სტარტაპერს ყავდეს იურისტების ან/და ადვოკატების გუნდი რომელიც ყოველ დღე იქნება მასთან ერთად, თუმცა გამოსავალი არის დაუკვეთოს და მიიღოს მრავალჯერადი გამოყენების შესაბამისი ხელშეკრულება, სადაც ძირითად პირობები მაგალითად ეთმობა პირველ გვერდს ხოლო დარჩენილი ნაწილი უკვე ნიუანსებია რომელიც წინსწრებით მას არის შეთანხმებული, ამასთანავე ეს ხელშეკრულება არაა საჭირო იყოს მაინც და მაინც ფურცელზე, ის შეიძლება არსებობდეს ელექტრონულად და მასაც იგივე ძალას აქვს. „კლიენტი ხარ? ვოცაპში შევთანხმდეთ“ შეიძლება ეფექტური გზაა მაგრამ რისკი და დაუცველობა იმდენად მაღალია რომ სჯობს არსებობდეს ხელშეკრულება, რადგანაც სიმართლე რომელიც ხელშეკრულებით არის დამოწმებული უფრო წონადი ვიდრე მხოლოდ სიმართლე;
ეს ხაფანგი ძირითად მაშინ იჩენს თავს, როცა სტარტაპი გადადის მოქმედებაზე ანუ პირველი ეტაპი გადალახულია და საჭიროა „კლიენტთა ბაზის შემქნა ან გაფართოება“; - 3. ხაფანგი: ინვესტორთან ხელშეკრულების ფორმალურად / წაუკითხვად გაფორმება - თუ სტარტაპი წარმატებულია ან სტარტაპერს სურს რომ შემოიყვანოს ინვესტორი რათა გაზარდოს თავისი ბიზნესი ის იძულებელია შემოიყვანოს ბიზნესში ახალი მოთამაშე, უმეტეს შემთხვევაში ახალი ძლიერი მოთამაშე, რომელიც თავისი იურისტით/ადვოკატით ან/და იურისტების გუნდით შემოდის თამაშში. ახალი მოთამაშის შემოყვანა არ ნიშნავს, რომ სტარტაპერი თმობს მის ბიზნესს მაგრამ ამასთანავე ინვესტორთან გაფორმებული ნებისმიერი შეთანხმება / გარიგება საჭიროებს სრულ იურიდიულ შემოწმებას რადგანაც ერთია რას ამბობს ინვესტორი, მეორეა რა უნდა აღიწეროს ხელშეკრულებაში და მესამეა როგორ უნდა დაიცვას სტარტაპერმა თავი ინვესტორისგან. მახსოვს ერთ-ერთ შეხვედრაზე როცა სტარტაპის განვითარებაზე იყო საუბარი, ძლიერი კომპანია სთხოვდა ჩემს კლიენტს ჩვეულებრივი ე.წ. „ იუსტიციის წესდებით მუშაობის გაგრძელებას“ რომელზეც თუ დავთანხმდებოდით ფაქტიურად სტარტაპერი კარგავდა არათუ შემოსავალს არამედ კარგავდა სტარტაპზე კონტროლს, შესაბამისად ადვოკატი არ არის შემაფერხებელი ინვესტორის შემოსვლის არამედ დამცავი ბერკეტია რათა ბიზნესი განვითარდეს თქვენს ხელში და არა სხვის ხელში, რადგანაც ბოლოს და ბოლოს ეს სტარტაპი ხომ თქვენია?!
3. გამოსავალი ხაფანგზე: სტარტაპი მიუხედავად იმისა, რომ ინვესტორს საჭიროებს მასთანაც კი საჭიროა, რომ ურთიერთობა დაფუძნდეს წერილობით ფორმაზე, არავინ ამბობს, რომ სტარტაპერი დაკავებული იყოს იმის გარკვევით „გარიგების შინაარსი რას გულისხმობს“ თუმცა მისთვისვეა უმჯობესია თუ მას ეყოლება პირი რომელიც მარტივი ენით აუხსნის მას „რა ელოდება თუ ის ამ ნაბიჯს გადადგავს“ ადვოკატისათვის / იურისტისთვის მიმართვა ეს ფუფუნება არაა, როგორც მარკეტინგია საჭირო რათა სტარტაპი უფრო ცნობადი გახდეს სწორედ იგივეა იურისტი „გრძელვადინი განვითარების ერთ - ერთი საყრდენი“ შესაძლებელია დღეს საადვოკატო / იურიდიულ მომსახურებაში გადახდილი თანხა იმაზე გაცილებით ნაკლები იყოს ვიდრე მომავალში შეიძლება დაიკარგოს ადვოკატის / იურისტის გარეშე ხელმოწერილ გარიგებაზე, მარკეტინგი სჩანს დღეს და მომავალ განვითარებას იშვიათად უყურებს, რაც შეეხება იურისტის მისთვის სტარტაპი ერთჯერადი მოვლენა არაა რადგანაც ადვოკატის / იურისტის მუშაობა ფასდება წლების შემდგომ სტარტაპის გამძლეობით, შესაბამისად საყრდენი ამას ნიშნავს რომ „გაუძლოს ყველა ქარიშხალს" რაც მოელის სტარტაპერს და მის სტარტაპს“; - ეს ხაფანგი ძიითად მაშინ გვხდება სტარტაპებში, როცა კი საკითხი უკვე ბიზნესის გაფართოებაზეა კონცენტრირებული, ასე თუ ისე საქმე „დალაგებულია“ მაგრამ უნდა მოხდეს მისი გაზრდა, თუმცაღა გაზრდა უნდა იყოს იურიდიულად სწორად განსაზღვრული რათა გაზრდის მაგივრად სტარტაპი არ დარჩეს შეუმდგარ ან სხვის ხელში არსებულ პროექტად.
- ამის გარდა ასევე გამოსარჩევია შემდეგი შესაძლო ხაფანგები:
- ა. ხაფანგი: ინტელექტუალური საკუთრების უფლებაზე უყურადღებობა - მაგალითად ლოგოს დაურეგისტრირებლობა საქპატენში, რომელიც შემდგომში შეიძლება იქცეს სტარტაპის მახასიათებელ ნიშნად მაგრამ არ იყოს დაცული, რაც ნიშნავს ლოგოზე / სავაჭრო ნიშანზე საკუთრების უფლების დაკარგვას არადა სულ რაღაც 3-დან 6-ეს თვემდე ვადაა საჭირო და დაახლოებით 300 ლარამდე ღირს, ხოლო თუ სხვა გამოიყენებს შეგეძლებათ იურიდიული ბერკეტების მეშვეობით მოითხოვოთ ზიანის ანაზღაურება სხვისთვის მისი გამოყენების აკრძალვა, ერთის მხრივ ეს განაცხადია, რომ თქვენს ინვესტიციებს მუდმივად დაიცავთ და მეორეს მხრივ ამითი მომხმარებელს ეუბნებით, რომ „თქვენ არ ხართ ერთ თვიანი ბიზნესი რომელიც ხვალე შეიძლება გაქრეს“. აღნიშნული გამოწვევა უფრო მეტად ტექნოლოგიურ სტარტაპებს აქვთ ხოლმე, როცა შესაძლებელია ერთიანი სამუშაო სივრცე მას არც ჰქონდეს მაგრამ მის სამუშაო სივრცეს ან/და მის ცნობადობას განსაზღვრავს მისი განუმოერებელი ლოგო თუ სავაჭრო ნიშანი, რომელიც მისთვის შემოსავლის წყაროს განსაზღვრავს, რადგანაც „ბრენდი განსაზღვრავს მიწოდებული მომსახურების ხარისხს“ რომელსაც სჭირდება დაცვა;
- ბ.ხაფანგი: შრომითი ურთიერთობის დაურეგულირებლობა - მიუხედავად იმისა, რომ სტარტაპი არ ნიშნავს დიდ კომპანიებს მაინც არსებობს ასევე დასაქმებულსა და დამსაქმებელს შორის დასარეგულირებელი მინიმუმები, დასაქმებულისათვის შრომითი ხელშეკრულების ისეთი სახით შედგენა, რომ ხვალე ის არ აღმოჩნდეს კონკურენტის რიგებში ისე, რომ თქვენ არ გქონდეთ ამისგან თავდაცვის მექანიზმი გაწერილი შრომით ხელშეკრულებაში ან სასამართლოში არ მოუწიოს სტარტაპერს მისი დროის ხარჯვა და იმის მტკიცება, რომ პირი გამოსაცდელი ვადით დაასაქმა თუ 1 წლიანი ან 2 წლიანი ხელშეკრულებით, საბოლოოდ კი ისეთი რისკის წინ აღმოჩენა, რომ პირი რომელიც დაიქირავა 3 თვით, მოუწიოს 9 თვის ხელფასის, პირგასამტეხლოს და ა.შ. ფინანსური ხარჯის გაწევა, არამარტო იმაში რომ შესაძლებელია სხვას გადაუხადოს თანხა არამედ დაიქირავოს ამ საქმისთვის დამატებით ადვოკატი და ეს მხოლოდ იმიტომ, რომ მას არ ყავს გვერდით პარტნიორი ადვოკატი რომელიც მარტივი ენით აუხსნის, რით განსხვავდება გამოსაცდელი ხელშეკრულება ჩვეულებრივი შრომითი ხელშეკრულებისგან და ადვოკატში ჩადებული ინვესტიციით რომელიც გაცილებით ნაკლები იქნება შეიძლება დაიზოგოს მომავლის ხარჯები. 3 თვიანი ხელშეკრულების გაფორმება მხოლოდ საგამონაკლისო შემთხვევაა და ეს წინსწრებით სრულად და ჯეროვნად უნდა გაიწეროს ადვოკატის დახმარებით შრომით ხელშეკრულება. ამასთანავე მხოლოდ კანონის დაცვა უზრუნველყოფს სტარტაპერს მისი პარტნიორი ადვოკატის / იურისტის მეშვეობით, რომ დღეს გადაიხადოს საკმარისი რათა ხვალე არ გადაიხადოს ათმაგად მეტი. დამეთანხმებით, რომ სამართლიანი ხელშეკრულების მოყვარული დამსაქმებელი / სტარტაპერი სწორედ იმას მოიზიდავს რაც ასე აუცილებელია ნებისმიერი სტარტაპისთვის „განსაკუთრებულ და ნიჭიერ დასაქმებულებს“ რომელიც მოგცემთ საშუალებას გრძელვადინი განვითარებისათვის. შრომითი ხელშეკრულება სხვა არაფერია თუ არა თამაშის წესებზე შეთანხმება შესაბამისად შრომითი ხელშეკრულება არამარტო იძლევა ნიჭიერი დასაქმებულების შემოდინების არამედ ადგილზე დამაგრების საშუალებას.
- შეჯამების სახით უნდა ითქვას, რომ იურისტი / ადვოკატი სტარტაპერისთვის არ არის მხოლოდ როცა „ხაფანგი მოვიდა“ ან დადგა „მისი გადამჭრელი“, იურისტი / ადვოკატი არის ის პირი რომელიც სტარტაპერის პარტნიორია, თუ სტარტაპერის საქმიანობა დაკავებულია ბიზნესის შემდგომ განვითარებით იურისტის / ადვოკატის საქმიანობა სტარტაპის მიმართებით დაკავებულია იმითი, რომ არ შეჩერდეს მისი განვითარება, მარტივი ლოგიკაა აქაცა: თუ სტარტაპის ბიზნესი განვითარდება შესაბამისად გაიზრდება როგორც ადვოკატის რეპუტაცია ასევე იმიჯი და მისივე მომსახურების საფასური, რადგანაც იშვიათია სტარტაპერი რომელმაც დაივიწყა ის ვისთან ერთადაც შექმნა „წარმატებული ბიზნესი“ შესაბამისად ადვოკატის მიზანი უმეტეს შემთხვევაში ემთხვევა სტარტაპერის მიზნებს „ბიზნესი იყოს წარმატებული“;
- სტარტაპერებს ხშირად აინტერესებთ: „სად ვიპოვო ხელმისაწვდომი ადვოკატი“? ადვოკატის საფასური დამოკიდებულია სამუშაოს მოცულობაზე, ამიტომ ზუსტი თანხის თქმა რთულია. თუმცა, შეგიძლია დაიწყო სხვა სტარტაპერების რეკომენდაციებით, LinkedIn-ით ან პლატფორმებით, სადაც სტარტაპებისთვის სპეციალიზებული ადვოკატები მუშაობენ. ბევრი გთავაზობს უფასო საწყის კონსულტაციას, სადაც განიხილავ თქვენს საჭიროებებს. ნუ შეგეშინდება, ღიად ისაუბრო შენს ბიუჯეტზე — ეს დაგეხმარება, იპოვო შენთვის შესაფერისი გადაწყვეტა. თუ ეძებ პარტნიორს, დამიკავშირდი თქვენთვის მისაღები ნებისმიერი საშუალებით იქნება ეს პირისპირ თუ დისტანციურად, იქნება ეს ZOOM პლატფორმა თუ დისტანციური კონსულტაცია თუ პარტნიორობა;
- ადვოკატი გურამ კონტუაძე, სრული იურიდიული და საადვოკატო
მომსახურება საქართველოს მთელ ტერიტორიაზე
tel/vibe/WhatsApp:+995591976764; mail:guram.kontuadze@gmail.com;
facebook; პრეცედენტებს ვქმნით ჩვენ!
ადვოკატი თბილისში ადვოკატი საქართველოში ადვოკატი რუსთავში ადვოკატი თელავში ადვოკატი მარნეულში ადვოკატი ზუგდიდში ადვოკატი ქუთაისში ადვოკატი ბათუმში ადვოკატი სურამში ადვოკატი ვაკეში ადვოკატი ვერაზე ადვოკატი ციხეზე ადვოკატი წალკაში ადვოკატი საბურთალოზე ადვოკატი ვარკეთილში ადვოკატი ახალ რუსთავში ადვოკატი ახალ რუსთავში ადვოკატი დმანისში ადვოკატი ბოლნისში ადვოკატი საგარეჯოში ადვოკატი მიწის სამოქალაქოს ადვოკატი საადვოკატო მომსახურება თბილისში საადვოკატო მომსახურება რუსთავში საადვოკატო მომსახურება თელავში საადვოკატო მომსახურება მარნეულში საადვოკატო მომსახურება ზუგდიდში საადვოკატო მომსახურება ქუთაისში საადვოკატო მომსახურება ბათუმში საადვოკატო მომსახურება საგარეჯოში საადვოკატო მომსახურება ახალ რუსთავში საადვოკატო მომსახურება ახალ რუსთავში იურისტი ახალ რუსთავში იურისტი დმანისში იურისტი თბილისში იურისტი საქართველოში იურისტი რუსთავში იურისტი ბათუმში იურისტი ქუთაისში იურისტი ზუგდიდში სამოქალაქო საქმის ადვოკატი სისხლის სამართლის ადვოკატი ადმინისტრაციული სამართლის ადვოკატი მიწის საკითხებზე მომუშავე ადვოკატი განქორწინებაზე მომუშავე ადვოკატი ქონებაზე მომუშავე ადვოკატი ქონების ადვოკატი ადვოკატი სამოქალაქო საქმეზე ადვოკატი სისხლის სამართლის საქმეზე განქორწინების შემდგომ რა ხდება განქორწინების შედეგები ადვოკატი სამოქალაქო საკითხებში სამოქალაქო საქმის ადვოკატი საქართველოში სამოქალაქო საქმის ადვოკატი ზუგდიდში სამოქალაქო საქმის ადვოკატი ბათუმში სამოქალაქო საქმის ადვოკატი საგარეჯოში სამოქალაქო საქმის ადვოკატი მარნეულში სამოქალაქო საქმის ადვოკატი თელავში ადმინისტრაციული საქმის ადვოკატი თბილისში ადმინისტრაციული საქმის ადვოკატი საქართველოში ადმინისტრაციული საქმის ადვოკატი ზუგდიდში სისხლის სამართლის საქმის ადვოკატი თბილისში სისხლის სამართლის საქმის ადვოკატი საქართველოში სისხლის სამართლის საქმის ადვოკატი რუსთავში სისხლის სამართლის საქმის ადვოკატი ზუგდიდში სისხლის სამართლის საქმის ადვოკატი საგარეჯოში სისხლის სამართლის საქმის ადვოკატი მარნეულში სისხლის სამართლის საქმის ადვოკატი თბილისში სისხლის სამართლის საქმის ადვოკატი ბათუმში სისხლის სამართლის საქმის ადვოკატი საგარეჯოში ბიზნეს ადვოკატი რუსთავში ბიზნეს ადვოკატი თბილისში ბიზნეს ადვოკატი ბათუმში ბიზნეს ადვოკატი ქუთაისში სტარტაპ ადვოკატი თბილისში საადვოკატო ბიურო თბილისში საადვოკატო ბიურო საქართველოში საადვოკატო ბიურო რუსთავში საადვოკატო ბიურო ზუგდიდში საადვოკატო ბიურო საგარეჯოში საადვოკატო ბიურო მარნეულში საადვოკატო ბიურო თელავში advokati tbilisshi advokati rustavshi advokati saqartveloshi advokati bolnisshi advokati marneulshi advokati qutaisshi advokati zugdidshi advokati walkashi advikati marneulshi advokati dmanisshi advokati telavshi sisxlis samartlis advokati samoqalaqo samartlis advokati administraciuli samartlis advokati адвокат в Тбилиси адвокат в Грузии Адвокат в Рустави Адвокат в Батуми Адвокат в Ваке Адвокат в Телави Адвокат по гражданским делам iuristi tbilisshi iuristi saqartveloshi sasamartlos iuristi sasamartlo advokati სასამართლო ადვოკატი ადვოკატი სასამრთლოში