მომსახურების ხელშეკრულება — ხელშეკრულება, რომელიც არ არსებობს

 მომსახურების ხელშეკრულება — ხელშეკრულება, რომელიც არ არსებობს 

სტატიის მკითხველს ერთხელ მაინც გაუგია, გამოუყენებია ან ხელი მოუწერია დოკუმენტზე, რომელსაც ზემოდან ამაყად აწერია „მომსახურების ხელშეკრულება“. ყოველგვარი შესავლის გარეშე გეტყვით მთავარს: ე.წ. მომსახურების ხელშეკრულება, როგორც დამოუკიდებელი სამართლებრივი ინსტიტუტი, არ არსებობს; 

მავანი იკითხავს — როგორ არ არსებობს? პასუხად კი გეტყვით: სინამდვილეში თქვენ ხელი მოაწერეთ ან ნარდობის, ან დავალების ხელშეკრულებას. ვინაიდან ე.წ. „მომსახურების ხელშეკრულების“ ცნება სამოქალაქო კოდექსში არ მოიძებნება, დავის წარმოშობისას სასამართლო იძულებულია, ის განიმარტოს მასთან ყველაზე ახლოს მდგომი ხელშეკრულების ნორმების საფუძველზე (სამოქალაქო კოდექსის 52-ე მუხლი — ნების გამოვლენის განმარტება);

რას ნიშნავს „მომსახურების ხელშეკრულება“? - მომსახურება არის ღირებულება, რომელსაც ყიდის „ა“ და ყიდულობს „ბ“. ეს შეიძლება იყოს როგორც ნივთის დამზადება, ისე კონკრეტული მოქმედების შესრულება. ფართო გაგებით, ყველაფერს შეიძლება ვუწოდოთ „მომსახურება“, მათ შორის დასაქმებასაც. როცა დამსაქმებელი ყიდულობს შენს დროსა და ინტელექტს, ესეც მომსახურების გაყიდვაა, თუმცა მას შრომის კოდექსი არეგულირებს და, შესაბამისად, ის შრომით ხელშეკრულებად ითვლება. მოკლედ რომ ვთქვათ: მომსახურება შეიძლება იყოს ყველაფერი, რისი გაყიდვაც შესაძლებელია;

მაშინ რატომ არქმევენ ხელშეკრულებას „მომსახურების ხელშეკრულებას“? - პასუხი შესაძლებელია იყოს მილიონი, თუმცა ყველაზე გავრცელებული მიზეზი ტრივიალურია: პირს სჭირდება ხელშეკრულება, „გუგლავს“, იწერს მზა შაბლონს, რომელსაც „მომსახურების ხელშეკრულება“ აწერია და იყენებს მას. მაგრამ როცა „საქმე საქმეზე მიდგება“, ყველას მაშინ ახსენდება, რომ მთავარია ხელშეკრულების შინაარსი და არა სახელწოდება. სწორედ ხელშეკრულების საგნიდან (და არა მისი სათაურიდან) გამომდინარეობს შემდეგში უკვე ამავე ხელშეკრულების სამართლებრივი განმარტება;

რატომ იყენებენ დამსაქმებლები ამ ტერმინს ყველაზე ხშირად? პასუხი მარტივია: რათა თავი აარიდონ შვებულების გაცემას, ზეგანაკვეთურის ანაზღაურებასა და სხვა სოციალურ გარანტიებს. ე.წ. „მომსახურების ხელშეკრულების“ დარქმევით დამსაქმებელი ცდილობს, დასაქმებულმა ვერ გამოიყენოს შრომის კოდექსით მინიჭებული უფლებები;

თუ თქვენ მუშაობთ კონკრეტულ ლოკაციაზე, ცხადდებით ფიქსირებულ დროს, ასრულებთ იდენტურ საქმეს, ექვემდებარებით შინაგანაწესს და დამსაქმებელი ამას „მომსახურების ხელშეკრულებით“ ნიღბავს, — გამარჯობა! თქვენი დამსაქმებელი უბრალოდ უფლებებს გართმევთ. თქვენ შორის არსებობს არა „მომსახურების“, არამედ კლასიკური შრომით-სამართლებრივი ურთიერთობა;
ბიზნესში: ყოველდღიურად ასობით ხელშეკრულება ფორმდება, რომელსაც აწერია „მომსახურების ხელშეკრულება“. მხარეები ხელს აწერენ, ბეჭედს არტყამენ და ჰგონიათ, რომ სამართლებრივად დაცულები არიან. იქმნება ილუზია, რომ მთავარია ფურცლის არსებობა. მაგრამ, როცა ხელშეკრულება არ სრულდება, სასამართლოში ვეჯახებით „მწარე და ნარინჯისფერ რეალობას“. მოსამართლე სათაურს კი არ უყურებს, არამედ იწყებს ძიებას: რა არის ეს სინამდვილეში? ნარდობა (როცა მთავარია შედეგი)? დავალება (როცა მთავარია მოქმედება)? თუ ყველაზე უარესი — შენიღბული შრომითი ხელშეკრულება, რომლითაც კომპანია გადასახადებსა და დასაქმებულის უფლებებს გაურბის?    

საერთოდ, იურისტისთვის ყველაზე დამღუპველია საკუთარ საქმეს ფილოსოფიურად შეხედოს. ფილოსოფიურად თუ ვიმსჯელებთ, შეიძლება ჩავთვალოთ, რომ ყველაფრის თავიდათავი უცოდინრობაა. მაგრამ უცოდინრობა, რომელიც სისტემატურად მეორდება, უკვე აღარ არის უცოდინრობა — ეს მიზანმიმართულად საქმის გაფუჭებაა. ავიღოთ ერთი მსგავსი შემთხვევა (სიტყვა „ქეისი“ კი მოუხდებოდა სტატიას, მაგრამ პატივი ვცეთ ქართულ ენას): „ა“ არის კომპანია, რომელიც ამზადებს მეტალოპლასტმასის კარ-ფანჯრებს. მასთან მიდის „ბ“, რათა შეუკვეთოს მათი დამზადება და სახლში განთავსება. ამ დროს ისინი აფორმებენ ხელშეკრულებას (რა თქმა უნდა, დაგუგლილს), რომელსაც ამაყად აწერია „მომსახურების ხელშეკრულება“, სინამდვილეში კი ეს კლასიკური ნარდობის ხელშეკრულებაა. ამავე კატეგორიაში შეიძლება შევიყვანოთ ნებისმიერი ნივთის დამზადების შეკვეთა, აუდიტორული თუ საბუღალტრო მომსახურება (თუმცა აქ კვლევა-ძიებაა საჭირო, ეს დავალების ხელშეკრულებაა თუ ნარდობის) და ა.შ.                    

არაიურისტისთვის შეიძლება დიდი მნიშვნელობა არ ჰქონდეს, ამას „მომსახურების ხელშეკრულებას“ დავარქმევთ თუ ნარდობისას, თუმცა იურისტი მაშინ გვჭირდება, როცა ხელშეკრულება არ სრულდება სწორედ აქედან იწყება მტვერდადებული სამოქალაქო კოდექსის გადმოღება, სადაც უთვალთმაქცოდ გვიყურებს 629-ე მუხლი, რომელიც ამბობს: „ნარდობის ხელშეკრულებით მენარდე კისრულობს შეასრულოს ხელშეკრულებით გათვალისწინებული სამუშაო, ხოლო შემკვეთი ვალდებულია გადაუხადოს მენარდეს შეთანხმებული საზღაური“. დავის შემთხვევაში გამოიყენება მუხლები 629-დან 656-ის ჩათვლით;

კრიტიკულად მნიშვნელოვანია, რადგან დავის ნებისმიერი პერსპექტივა გამომდინარეობს სწორედ ამ მუხლებიდან და სასამართლო ამ დანაწესს ვერ გასცდება. კვლავ მოვიტანოთ ერთი შემთხვევა: „ა“-მ იკისრა ვალდებულება, შეესრულებინა 5000 ლარის სამუშაო, თუმცა შეასრულა მხოლოდ 3000 ლარის. ამ დროს შემკვეთი ვერ მოითხოვს მთლიანი თანხის უკან დაბრუნებას (გარდა ხელშეკრულებიდან გასვლისა, რაც ნიშნავს, რომ რაც გაკეთდა, ის უკან უნდა დაუბრუნდეს შემსრულებელს და ნივთობრივად ისევ მისი საკუთრება გახდეს). შესაბამისად, მას შეუძლია მოითხოვოს მხოლოდ დარჩენილი 2000 ლარის ანაზღაურება. ამ მოცემულობას კი განაპირობებს არა ბიზნესის შეხედულება ან სათაური, არამედ კანონი!                       

შესაბამისად ამაყად მომზირალი მომსახურების ხელშეკრულების პირობებს კი არ ემორჩილება მოსამართლე არამედ ემორჩილება კანონს (ნუ თეორიაში ასე გვასწავლეს იურისტებს), კანონზე მორჩილება კი ნიშნავს, რომ მომსახურების ხელშეკრულება არ არსებობს როგორც მოცემულობა;
როგორც მარკეტოლოგების რჩევა იტყოდა:      
თუ გაქვთ დამატებითი კითხვები დამიკავშირდით    
კონსულტაცია ფასიანი ადვოკატი გურამ კონტუაძე                     
📧 guram.kontuadze@gmail.com; facebook;        
Tel/Viber/WhatsApp/Telegram/Signal: +995 591 976 764;

ადვოკატი თბილისში ადვოკატი საქართველოში ადვოკატი რუსთავში ადვოკატი თელავში ადვოკატი მარნეულში ადვოკატი ზუგდიდში ადვოკატი ქუთაისში ადვოკატი ბათუმში ადვოკატი სურამში ადვოკატი ვაკეში ადვოკატი ვერაზე ადვოკატი ციხეზე ადვოკატი წალკაში ადვოკატი საბურთალოზე ადვოკატი ვარკეთილში ადვოკატი ახალ რუსთავში ადვოკატი  ახალ რუსთავში ადვოკატი დმანისში ადვოკატი ბოლნისში ადვოკატი საგარეჯოში ადვოკატი მიწის სამოქალაქოს ადვოკატი საადვოკატო მომსახურება თბილისში საადვოკატო მომსახურება რუსთავში საადვოკატო მომსახურება თელავში საადვოკატო მომსახურება მარნეულში საადვოკატო მომსახურება ზუგდიდში საადვოკატო მომსახურება ქუთაისში საადვოკატო მომსახურება  ბათუმში საადვოკატო მომსახურება  საგარეჯოში საადვოკატო მომსახურება  ახალ რუსთავში საადვოკატო მომსახურება ახალ რუსთავში იურისტი ახალ რუსთავში იურისტი დმანისში იურისტი  თბილისში იურისტი საქართველოში იურისტი რუსთავში იურისტი   ბათუმში იურისტი ქუთაისში იურისტი ზუგდიდში სამოქალაქო საქმის ადვოკატი სისხლის სამართლის ადვოკატი ადმინისტრაციული სამართლის ადვოკატი მიწის საკითხებზე მომუშავე ადვოკატი განქორწინებაზე მომუშავე ადვოკატი ქონებაზე მომუშავე ადვოკატი ქონების ადვოკატი ადვოკატი სამოქალაქო საქმეზე ადვოკატი სისხლის სამართლის საქმეზე განქორწინების შემდგომ რა ხდება განქორწინების შედეგები ადვოკატი სამოქალაქო საკითხებში სამოქალაქო საქმის ადვოკატი საქართველოში სამოქალაქო საქმის ადვოკატი ზუგდიდში სამოქალაქო საქმის ადვოკატი ბათუმში სამოქალაქო საქმის ადვოკატი საგარეჯოში სამოქალაქო საქმის ადვოკატი  მარნეულში სამოქალაქო საქმის ადვოკატი თელავში ადმინისტრაციული საქმის ადვოკატი თბილისში ადმინისტრაციული საქმის ადვოკატი საქართველოში ადმინისტრაციული საქმის ადვოკატი ზუგდიდში სისხლის სამართლის  საქმის ადვოკატი თბილისში სისხლის სამართლის  საქმის ადვოკატი საქართველოში სისხლის სამართლის საქმის ადვოკატი რუსთავში სისხლის სამართლის საქმის ადვოკატი ზუგდიდში სისხლის სამართლის საქმის ადვოკატი საგარეჯოში სისხლის სამართლის საქმის ადვოკატი  მარნეულში სისხლის სამართლის საქმის ადვოკატი თბილისში სისხლის სამართლის  საქმის ადვოკატი ბათუმში სისხლის სამართლის  საქმის ადვოკატი საგარეჯოში ბიზნეს ადვოკატი რუსთავში ბიზნეს ადვოკატი თბილისში ბიზნეს ადვოკატი ბათუმში ბიზნეს ადვოკატი ქუთაისში სტარტაპ ადვოკატი თბილისში საადვოკატო ბიურო თბილისში საადვოკატო ბიურო  საქართველოში საადვოკატო ბიურო  რუსთავში საადვოკატო ბიურო ზუგდიდში საადვოკატო ბიურო  საგარეჯოში საადვოკატო ბიურო  მარნეულში საადვოკატო ბიურო თელავში Юрист в Тбилиси Юрист в Грузии Юрист в Рустави Юрист в Телави Юрист в Марнеули Юрист в Зугдиди Юрист в Кутаиси Юрист в Батуми Юрист в Сурами Юрист в Ваке Юрист в Вере Юрист в Цихе Юрист в Цалке Юрист в Сабуртало Юрист в Варкетили Юрист в Ахал Рустави Юрист в Ахал Рустави Юрист в Дманиси Юрист в Болниси Юрист в Сагарехо Юрист по земельным гражданским делам Юридические услуги в Тбилиси Юридические услуги в Рустави Юридические услуги в Телави Юридические услуги в Марнеули Юридические услуги в Зугдиди Юридические услуги в Кутаиси Юридические услуги в Батуми Юридические услуги в Сагарехо Юридические услуги в Ахал Рустави Юридические услуги в Ахал Рустави Юрист в Ахал Рустави Юрист в Дманиси Юрист в Тбилиси Юрист в Грузии Юрист Юрист Юрист в Рустави, Батуми Юрист в Кутаиси Юрист в Зугдиди Юрист по гражданским делам Юрист по уголовным делам Юрист по административному праву Юрист по земельным вопросам Юрист по разводам Юрист по недвижимости Юрист по недвижимости Юрист по гражданским делам Юрист по уголовным делам Что происходит после развода? Юрист по гражданским делам Юрист по гражданским делам в Грузии Юрист по гражданским делам в Зугдиди Юрист по гражданским делам в Батуми Юрист по гражданским делам в Сагареджо Юрист по гражданским делам в Марнеули Юрист по гражданским делам в Телави Юрист по административному праву в Тбилиси Юрист по административному праву в Грузии Юрист по административному праву в Зугдиди Юрист по уголовным делам в Тбилиси Юрист по уголовным делам в Грузии Юрист по уголовным делам в Рустави Юрист по уголовным делам в Зугдиди Юрист по уголовным делам в Сагареджо Юрист по уголовным делам в Марнеули Юрист в Тбилиси Юрист по уголовным делам в Батуми Юрист по уголовным делам в Сагареджо Юрист по коммерческому праву в Рустави Юрист по коммерческому праву в Тбилиси Юрист по коммерческому праву в Батуми Юрист по коммерческому праву в Кутаиси Юрист по стартапам в Тбилиси Юридическая фирма в Тбилиси Юридическая фирма в Грузии Юридическая фирма в Рустави Юридическая фирма в Зугдиди Юридическая фирма в Сагареджо Юридическая фирма в Марнеули Юридическая фирма в Телави Lawyer in Tbilisi Lawyer in Georgia Lawyer in Rustavi Lawyer in Telavi Lawyer in Marneuli Lawyer in Zugdidi Lawyer in Kutaisi Lawyer in Batumi Lawyer in Surami Lawyer in Vake Lawyer in Vera Lawyer in Tsikhe Lawyer in Tsalka Lawyer in Saburtalo Lawyer in Varketili Lawyer in Akhal Rustavi Lawyer in Akhal Rustavi Lawyer in Dmanisi Lawyer in Bolnisi Lawyer in Sagarejo Lawyer in Land Civil Lawyer Legal services in Tbilisi Legal services in Rustavi Legal services in Telavi Legal services in Marneuli Legal services in Zugdidi Legal services in Kutaisi Legal services in Batumi Legal services in Sagarejo Legal services in Akhal Rustavi Legal services in Akhal Rustavi Lawyer in Akhal Rustavi Lawyer in Dmanisi Lawyer in Tbilisi Lawyer in Georgia Lawyer Lawyer in Rustavi Lawyer in Batumi Lawyer in Kutaisi Lawyer in Zugdidi Civil lawyer Criminal lawyer Administrative law lawyer Land lawyer Divorce lawyer Property lawyer Property lawyer Civil lawyer Criminal lawyer What happens after divorce? Lawyer in civil matters Civil lawyer in Georgia Civil lawyer in Zugdidi Civil lawyer in Batumi Civil lawyer in Sagarejo Civil lawyer in Marneuli Civil lawyer in Telavi Administrative lawyer in Tbilisi Administrative lawyer in Georgia Administrative lawyer in Zugdidi Criminal lawyer in Tbilisi Criminal lawyer in Georgia Criminal lawyer in Rustavi Criminal lawyer in Zugdidi Criminal lawyer in Sagarejo Criminal lawyer in Marneuli Lawyer in Tbilisi Criminal Lawyer in Batumi Criminal Lawyer in Sagarejo Business Lawyer in Rustavi Business Lawyer in Tbilisi Business Lawyer in Batumi Business Lawyer in Kutaisi Startup Lawyer in Tbilisi Law Firm in Tbilisi Law Firm in Georgia Law Firm in Rustavi Law Firm in Zugdidi Law Firm in Sagarejo Law Firm in Marneuli Law Firm in Telavi