საქმეები ადმინისტრაციული სამართალი

სახელმწიფო როგორც თანაცხოვრების უზრუნველყოფა

16-01-2023 1 322

  • სახელმწიფო როგორც თანაცხოვრების უზრუნველყოფა     
  • ინდივიდების ინდივიდობა წარმოიშვება იმ მომენტიდან როცა ის ადამიანად იბადება, ადამიანის უფლებებისათვის მთავარია მცნებაა ადამიანი, რომ ინდივიდი ამ უფლებების საფარქვეშ იყო და არა მიენიჭოს, მინიჭება ეს დამოკიდებულება შეიძლება იყოს ზემოდან ქვევით თუმცაღა იქ სადაც ინდივიდი ცდილობს მიიღოს უფლება ესეც უსამართლობაა რამეთუ ინდივიდის ინდივიდობას არ სჭირდება უფლება რამეთუ ეს უფლება მისთვის უკვე არსებობს შესაძლებელია ეს იყოს უცნობი თვითონ ინდივიდისთვის მაგრამ უფლებები არსებობს ინდივიდისთვის და არა პირიქით, ადამიანი არ იბადება იმისათვის რომ მოიპოვოს ეს უფლებები ადამიანი ანუ ინდივიდი იმისათვის იბადება რომ გამოიყენოს ის უფლებები რომელიც ისედაც მას ეკუთვნის და უდასტურებს კონსტიტუცია;                      
  • სახელმწიფოს წარმოშობის არსებობის გაგრძელების ან/და აუცილებლობის მრავალი თეორია არსებობს პრინციპში თეორიების ნაკლებობას არასოდეს უჩივის ადამიანი, ზოგიერთი წარმოდგენით სახელმწიფო არსებობს ან/და წარმოშობა უკავშირდება თეოლოგიურ ან/და პატრიარქალურ თეორიას ან/და სოციალური კონტრაქტის თეორიასაც, მაგრამ ეს წმინდა წყლის უსულო ფილოსოფიის საკითხი უფროა ვიდრე რეალობის რადგანაც რაიმე სახის თეორიის ახსნა ინდივიდის ჭრილში ან/და უფლებების ჭრილში როცა ის არ იმყოფება ამ უფლებებისათვის ბრძოლაში უფრორე კარგ მთხრობელს ამგვანებს ამხსნელს ვიდრე ცოცხალ მოაზროვნეს;
  • და მაინც აუცილებელია თუ არა სახელმწიფო იმისათვის, რომ ინდივიდის უფლებების რეალიზება განხოციელდეს ისეთი სახით, რომ ინდივიდს შერჩეს უფლებების დიდი წყება, მისი არჩევანი არ იქნეს მისაკუთრებული სხვა ნებისმიერი მესამე პირების მიერ მათ შორის აღმასრულებელი ხელისუფლების მიერ და მისი უფლებების დაცვას უნდა ესწრაფოდვეს სწორედ სახელმწიფო. ერთის მხრივ სახელმწიფო როგორც მოცემულობა ან/და არსებობა არასოდეს არის კეთილი ის მუდმივად რეპრესიული რომელიც მისდამი მიცემული უფლებებით ყოველდღიურად ახდენს ნებისმიერი ჩვენგანის უფლებებში ჩარევას, თუმცაღა მთავარი არის ამ უფლებებში ჩარევის მასშტაბი და ჩარევის ინტესივობა კონკრეტულ უფლებებში მაგალითისთვის თუ ერთ ქვეყანაში (მაგალითად ჩრდილოეთ კორეაში) წამების აკრძალვა უდიდესი ნაბიჯია სამართლიანი სახელმწიფოს მშენებლობისკენ გადასახადის არარსებობა კიდევ უფრო დიდი ნაბიჯი იქნება თუ არა განვითარებული დემოკრატიისათვის მაგალითად დიდი ბრიტანეთისათვის? ეს მაგალითებიც უთითებს, რომ სახელმწიფო როგორც მოცემულობა ისეთივეა ხოლმე როგორიც არის მისი ინდივიდების უმრავლესობა და ძალაუფლების შტო რა სახით ახდენს ამ ძალაუფლების გამოყენებას მათ შორის მის მიერ სამართავ ინდივიდებზე; 
  • სამართალი ან კანონი არის ის რასაც ინდივიდს როგორც წესს უყენებს კონკრეტული სახელმწიფო თავისი პარლამენტის მეშვეობით ინდივიდს, აქ სხვა პრობლემაა რომ ინდივიდი თუ არ ეთანხმება ამ კანონს რა საშუალებები რჩება მისი მიუღებლობისათვის მაგრამ მისი მიღების წესი უფრო მთავარია მაგრამ მიღების წესზე უფრო მთავარია მისი შინაარსი როგორი უნდა იყოს მისაღები ან/და მიღებული კანონი? თუ კი დიდ ბრიტანეთში თავიდან მიიღებენ კანონის სახით აკრძალვას წამების თაობაზე? შედეგი ექნება რომ? ანუ იქაური საზოგადოებისათვის კანონის დონეზე რაიმე სახის აკრძალვამ იმოქმედა პირდაპირი ძალით და ყველასთვის ცნობილია რომ ეს არ შეიძლება მაგრამ იგივეს განხორციელება სხვა საზოგადოებაში სადაც ეს ნორმაა? ანუ კანონის მიმართულებას ერთის მხრივ განსაზღვრავს კონკრეტული ინდივიდების ერთობა რომელსაც სხვანაირად ეწოდება სახელმწიფო მაგრამ მისაღები კანონი უნდა იყოს აუცილებლად ამ საზოგადოებისათვის დამახასიათებელი ის უნდა შეეფერებოდეს იმ კონკრეტული ადგილის, ტერიტორიული არეალის კონკრეტულ გამოწვევებს;
  • „სამართლებრივი ნდობის პრინციპი ემსახურება მოქმედი სამართლის მიმართ მოქალაქეთა ნდობის განტკიცებას. დაუშვებელია სამართლის ადრესატთა ნდობა შეირყეს კანონით მინიჭებული უფლებების გაუმართლებელი და ხშირი ცვლილებებით. მოქალაქეს უნდა ჰქონდეს ნდობის განცდა კანონით მინიჭებულ პრივილეგიებთან დაკავშირებით. კანონმდებლობა უნდა ასრულებდეს პიროვნული თავისუფლების უზრუნველმყოფ ფუნქციას. ინდივიდებს უნდა შეეძლოთ პირადი, პროფესიული და ეკონომიკური საქმიანობის მყარ სამართლებრივ ფარგლებში წარმართვა. არსებითად განუსაზღვრელი და გაუთვლელი, არასანდო სამართლებრივი განვითარება აჩენს გაურკვევლობის განცდას, რაც აფერხებს ადამიანის პიროვნულ განვითარებას. სამართლებრივი უსაფრთხოება ინდივიდის პიროვნული თავისუფლების მნიშვნელოვანი წინა პირობაა  (საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 27.12.2013წ. გადაწყვეტილება საქმეზე №2/3/522/553 „სპს „გრიშა აშორდია“ საქართველოს პარლამენტის წინააღმდეგ“, §41-42)“ საკონსტიტუციო სასამართლო ერთის მხრივ განმარტავს, რომ სამართალს უნდა ჰქონდეს ნდობა საზოგადოების მხრიდან ხოლო მეორეს მხრივ კი მიუთითებს/ახსენებს სამართლებრივ უსაფრთხოებას როგორც ინდივიდის პიროვნული თავისუფლების წინაპირობას. რაც შეეხება სამართლებრივ უსაფრთხოებას როგორც სამართლებრივი სახელმწიფოს ტერმინს რომელსაც მნიშვნელოვანი როლი გააჩნია თვითონ ინდივიდის განვითარებისათვის;
  • უსაფრთხოება აღქმულია სამართლებრივ სივრცეში როგორც არამარტო უფლების არსებობის არამედ ამ უფლების გამოყენების საშუალება, განსხვავებით საბჭოთა კავშირისგან როცა უზენაეს მიზნის მიღწევის საშუალებად დასახული იყო სახელმწიფო ინტერესი (რომელიც არაფერია სხვა თუ არა მმართველი ჯგუფის ინტერესები) სამართლებრივი სახელმწიფოს მთავარია ინტერესია ადამიანი რომელიც ამ უფლებების ფლობს იმითი რომ ადამიანია და არა იმითი, რომ მას დაბადებიდან აქვს რომელიმე პასპორტი, ეს მცირე დოკუმენტი ადასტურებს მისი უფლებების წარუვალობას მაგრამ რომ არ ჰქონდეს პირს ეს პასპორტი მას ამითი ვერ წაერთმევა ადამიანობა მაგალითად მისი პასპორტის არარსებობის შემთხვევაში ის არ დაექვემდებარება წამებას, სასჯელს კანონის გარეშე და ა.შ. შესაბამისად უფლებების არსებობა არ ექვემდებარება სამართლებრივ სისტემას იმ გაგებით რომ არ შემოიფარგლება კონკრეტული სახელმწიფოთი ადამიანი უფრო მეტია ვიდრე სახელმწიფო და თუ ეს ასე არ იქნება მაშინ სახელმწიფო ინტერესი მუდმივად დაჩაგრავს ინდივიდს ხოლო დაჩაგრული ინდივიდი კი ინსტრუმენტია დიქტატის;
  • „სამართლებრივი უსაფრთხოების უმნიშვნელოვანესი ასპექტია, უზრუნველყოფილ იქნეს სახელმწიფოს მხრიდან კანონის დარღვევით გამოწვეული ზიანის გამოსწორების/უფლების აღდგენის შესაძლებლობა. სამართლებრივი სახელმწიფო ეფუძნება ადამიანის, როგორც უმთავრესი ფასეულობის არა მხოლოდ აღიარებას, არამედ რეალურ უზრუნველყოფას ძირითადი უფლებებით სრულყოფილად და ეფექტურად სარგებლობის გარანტირების გზით…, რადგან სამართლებრივ სახელმწიფოში სახელმწიფო არის მხოლოდ შესაძლებლობა, ინსტრუმენტი ადამიანის ფუნდამენტური უფლებების რეალიზაციის უზრუნველსაყოფად (საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საქმეზე ისრაელის მოქალაქეები – თამაზ ჯანაშვილი, ნანა ჯანაშვილი და ირმა ჯანაშვილი საქართველოს პარლამენტის წინააღმდეგ, №3/1/531, 5 ნოემბერი, 2013) საკონსტიტუციო სასამართლოს აღნიშნული ჩანაწერით კი მიუთითებს, რომ სახელმწიფოს როლი დანიშნულება არის ინსტრუმენტად იქცეს უფლებების დაცვის მათ შორის საკანონმდებლო ბაზის შექმნით, საკანონმდებლო ბაზის განახლებით ისეთი სახით რომ „ინდივიდს მიეცეს შესაძლებლობა იქნეს რეალიზებული უფლებათა ჭრილში“;
  • ზოგიერთ შემთხვევაში ან უმრავლეს შემთხვევაში ადამიანის უფლებების სახელით ან მასზე ვრცელდება მითები რომ ეს უფლებები არის წინააღმდეგ ყოველგვარი ტრადიციულობის ან/და ამორალურობის და ა.შ. თუმცაღა ყველაზე საინტერესოა ის, რომ ამაზე ის ხალხი საუბრობს ყველაზე მეტად რომელიც ემორჩილებოდა საბჭოთა კონსტიტუციას როცა ადამიანს არ ჰქონდა სამართლიანი სასამართლოს უფლება, თუ ის არ მოეწონებოდა პოლიციელს (მაშინდელ მილიციელს) შეეძლო დაეკავებინა, არ არსებობდა ობიექტური მხარე რომელიც შეამოწმებდა დაკავების ობიექტურობას სხვა არაფერი თუ არა არ არსებობდა უდანაშაულობის პრეზუმცია ანუ პირი არ მიიჩნეოდა უდანაშაულოდ და ის ითვლებოდა დამნაშავედ ხოლო თუ კი მაგალითად იქნებოდა სასწაული და შენ გამართლდებოდი პროკურატურა იყო სასამართლოს ზედამხედველი ორგანო, შესაბამისად რა ტრადიციულობაზე შეიძლება იყოს საუბარი როცა უდანაშაულო ისჯება? ეს არის ქართული სახელმწიფოს ტრადიცია? როცა საკუთრების უფლება წაართვეს ინდივიდს? ან წაართვეს უფლება სად უნდა ეცხოვრა (არსებობდა ე.წ. ჩაწერის ინსტიტუტი) ანუ პირი ვერ ირჩევდა საკუთარ საცხოვრებელს? ამ კითხვებზე არამარტო არ ვსვავთ ჩვეულებრივ საყოფაცხოვრებო ჭრილში არამედ გვეშინია ამ კითხვების დასმა როცა კი ვცდილობთ ავაშენოთ სახელმწიფო, ხოლო სახელმწიფო სხვა არაფერია თუ არა „ინდივიდს მიეცეს შესაძლებლობა იქნეს რეალიზებული უფლებათა ჭრილში“;
  • სამართლებრივი უსაფრთხოების პრინციპი თეორია არაა და ის პიდაპირ და უშუალოდ რეალიზდება ყველა შემდგო საკანონდებლო აქტში მაგალითად საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციული პალატის განმარტებით „სამართლებრივი ნდობის პრინციპი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ ურთიერთობებში დაცული და უზრუნველყოფილია კანონიერების პრინციპისა და კანონიერი ნდობის უფლების ინსტიტუტების მეშვეობით, კერძოდ, სზაკ-ის 5.1 მუხლის მიხედვით, ადმინისტრაციულ ორგანოს უფლება არ აქვს კანონმდებლობის მოთხოვნების საწინააღმდეგოდ განახორციელოს რაიმე ქმედება“ (გადაწყვეტილება საქმეზე ბს-735(კ-21) ასევე „სახელმწიფოსადმი ნდობის პრინციპი და სამართლებრივი უსაფრთხოება, სამართლებრივი სახელმწიფოს ერთ-ერთი უმთავრესი ნიშანია“ გადაწყვეტილება საქმეზე №ბს-238-235(კ-14); 
  • საინტერესოა ასევე ისიც, რომ თუ რა როლს ანიჭებს საკონსტიტუციო სასამართლო იმ პირთა ერთობას რომლებიც ქმნიან კანონს/კანონებს რომელთაც მეშვეობითაც იბოჭება ან/და იზრდება ინდივიდის უფლება/უფლებები „საქართველოს პარლამენტის წევრთათვის ხალხის მიერ მანდატის პირდაპირი გზით მინიჭება გულისხმობს, რომ სწორედ მათ მიერ და კონსტიტუციით განსაზღვრული პროცედურით უნდა მოხდეს გადაწყვეტილებების მიღება ქვეყნის სოციალური, ეკონომიკური, კულტურული, სამართლებრივი თუ პოლიტიკური განვითარების ფუძემდებლური პრინციპების, ძირითადი არსის შესახებ. მათი ვალდებულებაა, იმსჯელონ ისეთ საკითხებზე, რომელთა რეგულირებაც მაღალი პოლიტიკური და საზოგადოებრივი ინტერესის საგანია. მათვე უნდა განსაზღვრონ იმ საკითხთა გადაწყვეტის გზები, რომლებიც გავლენას ახდენს ქვეყნის გრძელვადიანი განვითარების პერსპექტივებზე ან/და ინდივიდის ძირითადი უფლების ინტენსიურ შეზღუდვას შეეხება“ (საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2021 წლის 16 დეკემბრის №1/5/1499 გადაწყვეტილება საქმეზე "მიხეილ სამნიძე საქართველოს მთავრობის წინააღმდეგ", II-18)“ შესაბამისად პარლამნეტი არამარტო აღჭურვილია უფლებებით არამედ ასევე აღჭურვილია ვალდებულებებით ხოლო მათი ვალდებულებების შესრულებაზე ზედამხედველად უნდა იქნეს მიჩნეული საკონსტიტუციო სასამართლო, ხოლო საკონსტიტუცო სასამართლო კი მიუთითებს, რომ პარლამენტმა უნდა განსაზღვროს გზები რა გავლენას ახდენს რაიმე „ინდივიდის ძირითადი უფლების ინტენსიური შეზღუდვა“;  
  • სათაურში გამოტანილი გზავნილი სახელმწიფო როგორც თანაცხოვრების უზრუნველყოფა არ არის არარეალური, უფლებების დაცვის საშუალება ნიშნავს რომ სახელმწიფო არსებობს ხოლო უფლებების განხორციელების შემთხვევაში როცა სახელმწიფო ინტერესიც კი იწევს უკან ინდივიდის უფლებების წინაშე ნიშნავს, რომ სახელმწიფო მოქმედებს ხოლო როცა სახელმწიფო ზღუდავს საკუთარ თავს ინდივიდის წინაშე რათა ინდივიდს მიეცეს მას რაც მას ისედაც დაბადებიდან აქვს ნიშნავს, რომ სახელმწიფო შედგა, შესაბამისად სამართლებრივი სახელმწიფო ან/და სახელმწიფო საჭირო და აუცილებელია რათა ინდივიდი შედგეს და მოვალეობა სახელმწიფოსი იყოს ინდივიდის უფლებების დაცვის ხოლო ეს კი იძლევა საბოლოო შედეგს სახელმწიფოს რომელიც თანაცხოვრების საშუალების არსებობის საშუალებად გამოყენებისათვის. „სახელმწიფოს არსებობა ზოგადად უკავშირდება რა ადამიანის უფლებების დაცვის ვალდებულებას, დრო ვერ გააბათილებს ასეთ ვალდებულებას. ამავე დროს, ყველა ადამიანის მიმართ სახელმწიფოს სწორედ ასეთი ვალდებულების თანაბრად არსებობის ძალით, კონკრეტული პირის უფლების დროში უსასრულოდ დაცვის შესაძლებლობას უპირისპირდება სხვათა უფლებების დარღვევის საფრთხის თავიდან აცილების აუცილებლობა (საკონსტიტუციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საქმეზაე ისრაელის მოქალაქეები – თამაზ ჯანაშვილი, ნანა ჯანაშვილი და ირმა ჯანაშვილი საქართველოს პარლამენტის წინააღმდეგ, №3/1/531, 5 ნოემბერი, 2013); 
  • ადვოკატი გურამ კონტუაძე, სრული იურიდიული და საადვოკატო მომსახურება
    საქართველოს მთელ ტერიტორაზე tel/vibe/WhatsApp:+995591976764;
    mail:guram.kontuadze@gmail.com;
    facebook; პრეცედენტებს ვქმნით ჩვენ!
Powered by Flesh. ყველა უფლება დაცულია. მასალის კოპირება მკაცრად აკრძალულია.
დახურვა